In de financiële wereld horen we vaak het volgende: “resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst”.
Hoe zit dat nu in de kynologie? We zouden verwachten dat gemaakte fouten uit het verleden niet meer gemaakt worden op dit moment of in de nabije toekomst. Helaas zien we maar al te vaak dat het binnen de kynologie anders loopt dan we ons zouden wensen.
Historisch besef ontbreekt
In de jaren ’70 was de oogziekte PRA een probleem binnen de Drenten populatie. Een serieus probleem dat zeker vroeg om maatregelen. Tijdens de algemene ledenvergadering is toen besloten dit probleem aan te pakken door ongeveer een derde van de populatie uit te sluiten van de fokkerij. Weet dat toen de totale Drentenpopulatie bijna twee keer zo groot was als de huidige populatie. Door de maatregelen kreeg men controle over de aandoening PRA maar er ontstonden nieuwe problemen binnen de populatie zoals een forse toename van epilepsiegevallen.
Dit laatste is nogal logisch op het moment dat men een significant deel van de populatie uitsluit voor de fokkerij. Door het uitsluiten van dieren voor de fokkerij verklein je immers de (aanwezige) diversiteit binnen de populatie. Nu moet ik opmerken dat de kennis over diversiteit toen nog niet zo voorhanden was. Is dat dan een excuus? NEE! Ik ben van mening dat iedere rasvereniging en haar fokkers moeten weten, toen en nu, dat het paren van dieren die nauw verwant zijn aan elkaar een echte doodzonde is. Dit resulteert in een hoge gemiddelde inteelt wat mede de oorzaak is van het ontstaan van ziektes en erfelijke aandoeningen.
Fokkers en rasverenigingen spannen het paard achter de wagen
Zeker vandaag de dag, nu goede en informatieve fokkerijprogramma’s beschikbaar zijn, zouden deze fouten niet meer gemaakt mogen worden. Maar helaas zien we dat de rasverenigingen en hun fokkers te weinig aandacht hebben voor deze zaken. Men denkt dat door het vele testen en dus uitsluiten van honden voor de fokkerij de problemen kunnen worden opgelost. Dit zie ik als het paard achter de wagen spannen!
Lijnteelt leidt tot erosie
Ook zie je dat bepaalde fokkers en hun aanhang keer op keer gebruik maken van dezelfde bloedlijnen en daarbij nauw aan elkaar verwante dieren combineren.
Door deze, in mijn ogen foutieve keuzes, wordt keer op keer schade toegebracht aan de diversiteit binnen ons ras. Erosie van diversiteit is hier het gevolg van.
Nu wordt er al snel gewezen naar de kleine Drentenpopulatie als oorzaak van de hedendaagse problemen. Is dit juist en mag men zich hierachter verschuilen?
Dierentuin populaties laten zien dat het anders kan
Ik ben van mening dat dit niet mag en wel hierom:
Tijdens de eerste lezing die ik bijwoonde van Dr. Pieter Oliehoek, de geestelijk vader van het programma Dogs Global, vergeleek hij de populaties van enkele Nederlandse hondenrassen met die van de dierentuin populaties waarmee hij werkte. Dit vergelijk was schokkend, maar nog meer een “eye-opener” voor mij.
Hij sprak over populaties met minder dan 1000 dieren verdeeld over de Europese dierentuinen. Populaties die heel gezond waren en nog belangrijker: bestonden uit dieren die weinig verwant aan elkaar waren. Pieter heeft ons die avond laten kennis maken met het begrip “Mean Kinship”. Door de methode van Mean Kinship toe te passen help je de populatie met het behoud van de diversiteit en zorg je daarbij dat de gemiddelde inteelt in de populatie laag blijft.
Immers, als alle diversiteit verdwenen is sterft een diersoort uit.
Vandaar dat dierentuinen zeer zorgvuldig met hun populaties omgaan. Mede door gebruik te maken van de Mean Kinship. En met succes!
Polarisatie in de kynologie blokkeert diversiteit
Wat kunnen wij hieruit leren? Nu, heel erg veel. De hondenfokkerij is niet veel anders dan de wereld waarin wij leven; een wereld waarin afgunst en nijd de boventoon voeren.
Binnen de Drentenwereld kennen wij dit probleem ook. Zo zijn er twee rasverenigingen met ieder hun leden en natuurlijk doet de ene rasvereniging het beter dan de andere. Zo zijn er ook fokkers die collega fokkers niet zien staan.
Deze polarisatie is er de oorzaak van dat de diversiteit binnen ons ras sterk is afgenomen. Immers de honden komen op de tweede plaats als gevolg van de verzuiling.
m bovenstaande duidelijker te maken wil ik het volgende praktijkvoorbeeld met jullie delen:
Voor de teef die ik thuis heb, was ik op zoek naar een reu met een lage Mean Kinship. Een groene reu binnen Dogs Global en deze vond ik in Denemarken. Na veel zoeken en met behulp van een fokker uit Denemarken kwam ik in contact met de Deense fokker van de reu. Toen ik hem vertelde dat ik bestuurder was van DPHCN, binnen de VDP gelederen “de club van een bepaalde fokker”, gingen de hakken in het zand en kon ik fluiten naar de reu. Want de reu met een VDP stempel mag een teef met een DPHCN stempel niet dekken.
Een treurig voorbeeld van de polarisatie die het ras geen goed doet. Het gaat immers niet over de eigenaar van de hond. De hond zou voorop moeten staan!
Stop het uitsluiten van dieren
Als voormalig bestuurder van DPHCN heb ik tijdens bijeenkomsten vaak aangegeven dat bij het zoeken naar een combinatie de eigenaar van de andere hond niet je vriend hoeft te zijn.
Kies voor de hond, kijk niet naar (kampioens)titels en zoek naar combinaties die bijdragen aan het vergroten van de diversiteit binnen de populatie was altijd mijn boodschap.
Het zou daarom de rasverenigingen en haar fokkers sieren het roer om te gooien en dus te stoppen met de polarisatie en ga samenwerken. Stap over je eigen schaduw heen en stop met het uitsluiten van dieren voor de fokkerij.
Outcross is voor ons ras de meest domme oplossing
Nu wil ik nog een grote zorg met jullie delen. Rasvereniging VDP heeft een commissie Outcross in het leven geroepen om hiermee het ras te redden. Waarvoor sta je als rasvereniging als je het oorspronkelijke ras gaat kruisen met andere honden nog voor je alles uit de kast hebt gehaald om binnen de bestaande populatie te werken aan het behoud van het ‘oorspronkelijke’ ras.
Ik vraag mij dan ook het volgende af: wat was er eerder het kip of het ei?
Nog voor ik mijn persoonlijke visie/antwoord geef, roep ik de betrokkenen op het artikel van Pieter Oliehoek te lezen gepubliceerd in het magazine ”Onze Hond” nr. 8 van 2020.
Dit artikel met als titel “Hoe outcross voorkomen kan worden” verstrekt veel duidelijkheid, heldere inzichten en zal hopelijk menigeen van gedachten doen veranderen. Ook de bestuurders van VDP en de leden van de Outcrosscommissie.
(kunt u dit artikel niet vinden neem dan contact op met Dogs Global of stuur een mail naar )
Een belangrijke quote uit het voornoemde artikel;
Wat bij dierentuinpopulaties niet mogelijk is, kan wel bij honden en wordt steeds gepropageerd: outcross. Eerst het goede nieuws: in tegenstelling tot vermijden van inteelt, heeft outcross wel invloed. Het slechte nieuws: de invloed is maar zeer beperkt. Er zijn veel uitkruisingen nodig om de diversiteit binnen een populatie werkelijk te doen toenemen. Outcross is dus bedoeld als geneesmiddel maar één die zeer veel toegediend moet worden om effect te hebben.
Voorkomen is beter dan genezen
Voorkomen is beter dan genezen. En voorkomen kan, zo blijkt bij dierentuinen, met onder meer Mean Kinship.
Binnen Dogs Global kun je werken met Mean Kinship. En Dogs Global is beschikbaar voor iedere Drenten fokker. Excuses zijn er dus niet. Zeker niet voor de bij DPHCN aangesloten fokkers die tijdens meerdere bijeenkomsten uitleg hebben gekregen over het toepassen van Mean Kinship.
En voor de beide rasverenigingen deel ik graag de volgende quote: Dogs Global kan ook berekenen (Population Plan) of er nog genoeg “verborgen diversiteit” aanwezig is. Ook dit wordt door nog geen enkel ander programma gedaan. Zo kan ook worden berekend of outcross überhaupt wel nodig is of dat de aanwezige diversiteit binnen het ras beter benut kan worden.
Het is nog niet zo lang geleden dat het vorige bestuur van DPHCN Population Plan heeft laten uitvoeren voor de Drent met als uitkomst: het is 2 voor 12, maar nog niet te laat, mits de fokkers gaan fokken met Mean Kinship en combinaties met als uitkomst oranje en rode pups mijden.
Het artikel; “show dogs AND stud dogs” by Richard(Rick) G. Beauchamp is ook interessant. Klik hier voor het artikel